الگوی شبکه همسايه تراز

این شبکه باهدف ایجاد و توسعه محله‌های همدل، بانشاط و پر از آرامش، از تعدادی کوچه تشکیل می‌شود و هر کوچه، متشکل از تعدادی منزل [شامل آپارتمان و خانه ویلایی] و خانواده با ویژگی‌های زیر است.

ویژگی‌های خانواده تراز

1.    همبستگی اعضای خانواده بر پایه مودّت و مهربانی

2.    مدیریت بهینه منابع و مصرف، و رعایت تعادل در دخل‌وخرج

3.    احترام متقابل اعضا به یکدیگر، و به شغل، دغدغه‌ها و علاقه‌مندی‌های همدیگر

4.    تقسیم وظایف بر پایه انصاف، توان و نقش هر یک از اعضا

5.    مدیریت روز و هفته و ماه بر پایه نیازهای متنوع زندگی

6.    اصلاح مستمرّ رویه‌ها و خصلت‌های ناروا

7.    رعایت قوانین و ضوابط حاکم بر خانواده

8.    احترام به پدر و مادر و دغدغه‌های به حقّ آنان

9.    حاکمیت آرامش، نشاط و امید در سطوح و لایه‌های اعضا

10. همکاری و هم‌فکری مستمر در مسیر کاهش چالش‌ها و کاستی‌های خانواده

11. مشارکت فعال در طرح‌ها و برنامه‌های خانواده و محله

12. تنظیم شایسته ارتباطات بیناخانواده‌ای، بینافامیلی و بیناهمسایگی

13. رعایت رشد و تعالی مستمر خانواده و همسایگان

14. توجه کافی به نیازهای روحی اعضا در کنار نیازهای جسمی

15. اهتمام به نیازهای اقتصادی خانواده و اهالی محله در کنار نیازهای فرهنگی و اجتماعی

ارزش‌های حاکم در خانواده تراز

در این خانواده‌ها افزون بر ویژگی‌های فوق، ارزش‌های زیر رعایت می‌شود: انصاف، ایثار، حفظ اسرار، احسان و یاری، عفو و گذشت و تحمل، عفت و خویشتن‌داری، احترام متقابل، خوش‌گمانی، خیرخواهی، نفی تجمل‌گرایی، پرهیز از چشم و هم چشمی، حذف خودمحوری و خودخواهی، رعایت سکوت و آرامش، حفظ نظم و انضباط، مراعات پاکیزگی و نظافت، حاکمیت فرهنگ کار جمعی.

پرونده خانواده

در این شبکه، هر خانواده دارای یک پرونده شامل موارد زیر است:

1.    مشخصات هویتی اعضای خانواده

2.    قابلیت‌ها و توانمندی‌ها، مهارت‌ها و تخصص‌ها

3.    علایق و سلایق

4.    مشکلات و چالش‌ها

5.    ویژگی‌های شاخص

فرایند انتخاب رابط خانواده

هر خانواده، دارای یک رابط است که ترجیحاً سرپرست خانواده و الا نماینده رسمی او مثلاً فرزند بزرگ‌تر است. فرایند انتخاب و به‌کارگیری رابط خانواده عبارت است از:

1.    معرفی‌نامه کتبی از سوی پدر و مادر خانواده

2.    استعلام از معتمدین محلی اعم از حقیقی و حقوقی، و سازمان‌ها و مؤسسات

3.    قرار معارفه [مصاحبه اکتشافی]

4.    جلسه توجیهی

5.    آغاز فعالیت

6.    پشتیبانی توسط مشاوران و منتورها

شاخص‌های انتخاب کوچه تراز

کوچه‌های مشمول طرح، دارای شاخصه‌های زیر هستند:

1.    همبستگی حداقلی اهالی

2.    حرکت‌های تیمی قابل‌مشاهده

3.    فقدان تنش‌ها و درگیری‌های جدی میان اهالی

4.    فقدان شکاف طبقاتی

5.    وجود رده‌های سنی متفاوت

6.    وجود فرد یا افرادی محوری و انگیزه‌مند دارای مهارت‌های رهبری

شورای کوچه

1.    هر کوچه، دارای یک شورا متشکل از رابطین خانواده، و هر شورا دارای یک رئیس و نایب‌رئیس است.

2.    رئیس شورا به‌عنوان مدیر کوچه، تحت حمایت فرهنگی معنوی شبکه خواهد بود.

وظایف شورای کوچه

وظایف شورا عبارت است از:

1.    تعیین رئیس و نایب‌رئیس شورا [مدیر و معاون کوچه] به مدت یک سال

2.    تشکیل پرونده فرهنگی اجتماعی اهالی

3.    مدیریت عمران و زیباسازی کوچه

4.    برنامه‌ریزی فرهنگی تربیتی هنری برای اهالی

5.    ارائه خدمات اجتماعی موردنیاز و تلاش در راستای کاهش آسیب‌های اجتماعی

6.    ارتباط دهی میان شوراها در کوچه‌های هم‌جوار

7.    تقویت فرهنگ متعالی هم‌جواری

8.    استفاده بهینه از ظرفیت‌های اهالی برای رشد و تعالی محله

9.    تدبیر لازم برای ارتقای سطح امنیت کوچه و محله

10. تمهید و پیگیری اشتغال‌های خانگی

11. توسعه و گسترش ظرفیت‌های ورزشی

12. تسهیل ازدواج آسان و پایدار

13. استفاده از ظرفیت‌های مردمی و تشکل‌های غیررسمی

14. تنظیم مرام‌نامه اخلاقی فرهنگی اجتماعی اقتصادی خانواده

شاخص‌های رئیس شورای کوچه

هر کوچه، دارای شورایی متشکل از رابط خانواده‌ها - اهالی مقیم کوچه - است. شاخصه‌های لازم برای انتخاب رئیس شورا عبارت‌اند از:

1.    مقبولیت میان اهالی

2.    تدین و سلامت اخلاقی

3.    فعال فرهنگی اجتماعی و ترجیحاً اهل خیرخواهی و نیکوکاری

4.    دارای مالکیت خانه یا مغازه در کوچه

ویژگی‌های محله تراز

1.    محله تراز، از حداقل 3 کوچه عضو شبکه، تشکیل می‌شود.

2.    امور محله تراز همچون کوچه‌های عضو، به‌صورت شورایی مدیریت می‌شود.

3.    رئیس شورای کوچه - و در غیاب او، نایب‌رئیس - عضو شورای محله خواهند بود و در جلسات شورای محله، به‌عنوان نماینده کوچه شرکت خواهند کرد.

4.    اعضای شورای محله، یک نفر از اعضا را به‌عنوان رئیس به مدت یک سال انتخاب خواهند کرد.

بایسته‌های محله تراز

اهالی عضو شبکه محله تراز، به الزامات زیر پایبند هستند.

1.    پیاده‌سازی مرام‌نامه همسایگی [شامل قوانين و حقوق همجواری]

2.    تقویت همبستگی حداکثری میان اهالی

3.    تکریم و احترام متقابل همسایگان

4.    سرک‌نکشیدن از زندگی یکدیگر و اسرار خانوادگی

5.    دریافت مستمر نظرات و دیدگاه‌ها

6.    اهتمام و رسیدگی مستمر به نیازهای یکدیگر

7.    احترام به ارزش‌های منتخب هر خانواده و تلاش در راستای کاهش و حذف ناهنجاری‌های موجود

8.    کمک به رفع خلأها و آسیب‌های موجود در کوچه یا محله

9.    مشارکت در آبادانی و نظافت درب منازل، دیوارها، معابر، مغازه‌ها و ترمیم درخت‌ها و باغچه‌ها و...

10. تلاش همگانی در راستای کاهش آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی محله

مشاوران شبکه

1.    شبکه محله تراز، دارای منتورها و مشاورانی هستند که اعضا را در آغاز و ادامه راه، برای مدیریت بهتر کوچه و محله راهنمایی خواهند کرد.

2.    مشاوران حسب مورد، از میان فعالان فرهنگی اجتماعی، و چهره‌های علمی و سیاسی شهر انتخاب می‌شوند.

3.    در هر یک از جلسات شورای کوچه و محله، به‌تناسب دستور جلسه، یک تا چند منتور شرکت خواهند کرد.

شبکه با محوریت مسجد محله

قوام شبکه محله تراز، به مسجد محله است. در حقیقت؛ مسجد کانون اصلی تحرکات و برنامه‌ها خواهد بود.

اهداف مسجد تراز

1.    محوریت‌بخشی به مسجد [خانه خدا] در زندگی شهروندی

2.    انتخاب مسجد به‌عنوان کانون فعالیت‌های اجتماعی محله

3.    بسترسازی فرصت زندگی مدرن و روزآمد زیر سایه خدا

4.    جذب و سوق حداکثری جوانان و نوجوانان محله به حیات مؤمنانه

5.    ایجاد کانونی مردمی برای حل مشکلات عمومی اهالی محله

6.    بیست‌وچهارساعته کردن مساجد در خدمت محله

شاخص‌های مسجد تراز

1.    برخورداری از زیبایی‌ها و جلوه‌های بصری جذاب

2.    قابلیت پیش‌بینی ظرفیت‌های متنوع زندگی در آن

3.    رعایت ظرفیت‌ها و اقتضائات بومی منطقه محل استقرار مسجد

4.    دردسترس‌بودن خدمات

5.    مقبولیت مردمی و نهادی

6.    حاکمیت نظافت و نظم مطلوب

7.    حاکمیت روح بندگی در تمام اضلاع و خدمات و فعالیت‌ها

8.    توجه جدی به نیازها و خلأهای اهالی به‌تناسب تحولات

9.    شبکه‌سازی خدمات

10. کادرسازی نیروهای موردنیاز محله

11. پایگاه نیروهای جوان و خلاق

12. کانون مناسبت‌های مردمی

کارویژه‌های مسجد تراز

کارویژه‌های زیر، تنها گوشه‌ای از کارویژه‌های متصور در مساجد تراز است که احیاناً برخی یا تمام آن‌ها به تدريج، قابل‌پیاده‌سازی است.

1.    دارالقرآن الکریم

2.    بازارچه خیریه

3.    کانون فرهنگی تبلیغی

4.    شورای حل اختلاف

5.    هیئت مذهبی

6.    پایگاه بسیج

7.    واحد کارآفرینی و اشتغال‌زایی

8.    گروه جهادی اجتماعی

9.    مجمع خیرین

10. کانون اصناف

11. کتابخانه

12. مهدکودک

13. واحد نوجوانان

14. باشگاه ورزشی

15. آشپزخانه

16. تالار مراسم [جشن و عزا]

17. دفتر بهداشت و سلامت

18. کانون ازدواج

19. صندوق قرض‌الحسنه

20. دفتر وقف و نذر و وصیت

21. دفتر مشاوره و پاسخگویی

22. مرکز نیکوکاری

23. پایگاه هلال‌احمر

24. واحد رسانه، نرم‌افزار و فضای مجازی

25.  شورای فرهنگی اجتماعی محله